Mijn hart, mijn stress, mijn gezondheid
Door prof. Christophe Scavée, Cliniques Universitaires Saint-Luc, Brussel.
Ondanks de medische vooruitgang blijven hartziekten een belangrijke doodsoorzaak, en gaan ze gepaard met de toename van risicofactoren (hoge bloeddruk, hoog cholesterolgehalte, overgewicht en obesitas, of een zittende levensstijl, om er maar een paar te noemen). Er zijn echter ook onvermoede factoren die grote schade aanrichten. Vervuiling of stress bijvoorbeeld.
Onze samenleving is uiterst angstwekkend geworden, zoals het internationale nieuws en de zich uitbreidende conflicten ons herinneren. Sinds de COVID-19-pandemie zijn de risico’s van pathologische stress en angst diep ingebed in het dagelijks leven van de Belgen, ongeacht hun leeftijd. Psychische stoornissen, zoals depressie, posttraumatische stressstoornis of bipolaire stoornis, spelen echter een belangrijke rol bij hartziekten.
Bijna een op de vijf patiënten die in het ziekenhuis wordt opgenomen voor een hartinfarct lijdt aan een depressie, die vaak niet wordt gediagnosticeerd omdat ze niet wordt onderzocht of niet wordt toegegeven.
Depressie verhoogt, net als veel andere psychische aandoeningen, het risico op hartincidenten en verslechtert de prognose. Ook andere psychiatrische aandoeningen worden in verband gebracht met een vroegere aanvang van hart- en vaatziekten: zo kunnen patiënten met schizofrenie tot wel 10 jaar eerder een hartaanval krijgen dan anderen. Stress, angst en diverse psychische stoornissen bevorderen ook de klassieke risicofactoren zoals hoge bloeddruk, diabetes of een hoog cholesterolgehalte, want wanneer de geest niet meer meewerkt, wendt men zich tot suiker en zijn valse kalmerende eigenschappen.
Maar de schadelijke impact van een verstoorde geestelijke gezondheid houdt daar niet op: het veroorzaakt ook biologische verstoringen, zoals chronische ontstekingen, oxidatieve stress en een verhoogde neiging tot de vorming van bloedstolsels. Psychologische stress maakt het lichaam ook gevoeliger voor acute agressies, wat een hartaanval kan uitlokken.
Het is dus essentieel om psychische stoornissen beter op te sporen en te behandelen, want de aanpak ervan zou het risico op een hartinfarct kunnen verminderen en de overlevingskansen kunnen verbeteren.